Opis
Arsenał w Wenecji to dawny kompleks stoczni na wschodnim krańcu miasta, w dzielnicy Castello. Za trzema kilometrami krenelowanych murów z czerwonej cegły Republika budowała swoje okręty: w najlepszych czasach pracowało tu nawet szesnaście tysięcy ludzi.
Całość zajmuje 48 hektarów, około 15% dawnego miasta. Był jednym z pierwszych prawdziwych kompleksów przemysłowych w Europie: okręty montowano seryjnie już w XVI wieku. Mniej więcej jedną czwartą kompleksu zajmują dziś wystawy sztuki współczesnej Biennale, a inną część Marynarka Wojenna z Muzeum Historii Morskiej.
Od strony miasta wchodzi się przez Porta di Terra z 1460 roku, jedno z pierwszych renesansowych dzieł Wenecji: wygląda jak rzymski łuk triumfalny. Przed nią stoją cztery kamienne lwy, przywiezione tu w 1687 roku, z których jeden pochodzi z Delos.
Na murze po prawej stronie portalu popiersie Dantego przypomina o wizycie poety w Wenecji w 1321 roku.
Corderie, czyli powrózarnie, zajmują stronę południową: bardzo długi budynek, wzniesiony w 1303 roku i przebudowany pod koniec XVI wieku według projektu Antonia da Ponte. Wyrabiano tu liny dla całej floty: ma 317 metrów długości, a dwa rzędy kolumn dzielą wnętrze na trzy nawy. To jedno z najczęściej używanych miejsc Biennale.
Gaggiandre to dwie wielkie zadaszone przystanie nad wodą z lat 1568–1573, gdzie odpoczywały galery wiosłowe. Wokół są baseny portowe, kanały wewnętrzne, w których okręty kolejno wyposażano: Darsena Vecchia, Grande i Galeazze. Gaggiandre przypisuje się Jacopo Sansovino.
Między XIX a XX wiekiem Arsenał zapełnił się dźwigami: hydrauliczny dźwig Armstronga o udźwigu 160 ton, działający od 1885 roku, opowiada o ostatniej fazie przemysłowej.
Dla Biennale są też Teatro alle Tese i Giardino delle Vergini; w Sale d'Armi, jednych z najstarszych części, pokazuje się sztukę współczesną.
Robotnicy nazywali się arsenalotti, a kompleks otaczała aura tajemnicy. Pracowali sekwencyjnie, ze standardowych elementów: taśma montażowa przed epoką taśm montażowych. Drewno przypływało z lasów, konopie na liny z ujścia Donu nad Morzem Azowskim.
Z tych stoczni wypływały galery, a potem galeasy, powiększone i uzbrojone w działa wersje, które zaważyły w bitwie pod Lepanto w 1571 roku. Przechowywano tu także Bucintoro, okręt reprezentacyjny doży. Rzemieślnicy byli tak cenieni, że Piotr I Rosyjski sięgnął po weneckich mistrzów do swoich galer.
Wraz z upadkiem Republiki wszystko się zmieniło. W 1797 roku ostatnie Bucintoro porąbano i spalono, by odzyskać złoto. Arsenał jednak pracował dalej przez siedem wieków, zawsze jako stocznia.
Koniecznie zobacz
• Porta di Terra.
• Corderie.
• Gaggiandre.
Czy wiesz, że…?
• Słowo „arsenał” pochodzi z arabskiego, „dom przemysłu”, i powstało właśnie dla tej stoczni: Dante nazywa ją „arzanà” w „Piekle”.
• Jeden z lwów przed bramą ma na bokach runiczne napisy.
Całość zajmuje 48 hektarów, około 15% dawnego miasta. Był jednym z pierwszych prawdziwych kompleksów przemysłowych w Europie: okręty montowano seryjnie już w XVI wieku. Mniej więcej jedną czwartą kompleksu zajmują dziś wystawy sztuki współczesnej Biennale, a inną część Marynarka Wojenna z Muzeum Historii Morskiej.
Od strony miasta wchodzi się przez Porta di Terra z 1460 roku, jedno z pierwszych renesansowych dzieł Wenecji: wygląda jak rzymski łuk triumfalny. Przed nią stoją cztery kamienne lwy, przywiezione tu w 1687 roku, z których jeden pochodzi z Delos.
Na murze po prawej stronie portalu popiersie Dantego przypomina o wizycie poety w Wenecji w 1321 roku.
Corderie, czyli powrózarnie, zajmują stronę południową: bardzo długi budynek, wzniesiony w 1303 roku i przebudowany pod koniec XVI wieku według projektu Antonia da Ponte. Wyrabiano tu liny dla całej floty: ma 317 metrów długości, a dwa rzędy kolumn dzielą wnętrze na trzy nawy. To jedno z najczęściej używanych miejsc Biennale.
Gaggiandre to dwie wielkie zadaszone przystanie nad wodą z lat 1568–1573, gdzie odpoczywały galery wiosłowe. Wokół są baseny portowe, kanały wewnętrzne, w których okręty kolejno wyposażano: Darsena Vecchia, Grande i Galeazze. Gaggiandre przypisuje się Jacopo Sansovino.
Między XIX a XX wiekiem Arsenał zapełnił się dźwigami: hydrauliczny dźwig Armstronga o udźwigu 160 ton, działający od 1885 roku, opowiada o ostatniej fazie przemysłowej.
Dla Biennale są też Teatro alle Tese i Giardino delle Vergini; w Sale d'Armi, jednych z najstarszych części, pokazuje się sztukę współczesną.
Robotnicy nazywali się arsenalotti, a kompleks otaczała aura tajemnicy. Pracowali sekwencyjnie, ze standardowych elementów: taśma montażowa przed epoką taśm montażowych. Drewno przypływało z lasów, konopie na liny z ujścia Donu nad Morzem Azowskim.
Z tych stoczni wypływały galery, a potem galeasy, powiększone i uzbrojone w działa wersje, które zaważyły w bitwie pod Lepanto w 1571 roku. Przechowywano tu także Bucintoro, okręt reprezentacyjny doży. Rzemieślnicy byli tak cenieni, że Piotr I Rosyjski sięgnął po weneckich mistrzów do swoich galer.
Wraz z upadkiem Republiki wszystko się zmieniło. W 1797 roku ostatnie Bucintoro porąbano i spalono, by odzyskać złoto. Arsenał jednak pracował dalej przez siedem wieków, zawsze jako stocznia.
Koniecznie zobacz
• Porta di Terra.
• Corderie.
• Gaggiandre.
Czy wiesz, że…?
• Słowo „arsenał” pochodzi z arabskiego, „dom przemysłu”, i powstało właśnie dla tej stoczni: Dante nazywa ją „arzanà” w „Piekle”.
• Jeden z lwów przed bramą ma na bokach runiczne napisy.