Opis
Bazylika św. Marka to katedra Wenecji i jej najsłynniejszy zabytek: bizantyjski kościół o pięciu kopułach zamykający plac św. Marka, przytulony do Pałacu Dożów. Z zewnątrz to istny plac budowy z marmurów i kolumn, w środku złota jaskinia.
Ciało ewangelisty, według tradycji, przybyło z egipskiej Aleksandrii około roku 828: dwóch weneckich kupców miało je ukryć pod ładunkiem wieprzowiny, której muzułmańscy strażnicy nie chcieli dotykać. Na relikwie Wenecja zbudowała kościół obok pałacu doży.
Dzisiejszy to trzeci z kolei. Wzorem był kościół Dwunastu Apostołów w Konstantynopolu: plan krzyża greckiego i pięć kopuł. Ściany są cienkie, żeby nie obciążać niestabilnego gruntu laguny.
Na fasadzie cztery brązowe konie nad głównym portalem należą do łupów IV krucjaty, podobnie jak wiele kolumn i kolorowych marmurów. Oryginały są dziś bezpieczne w muzeum bazyliki. Na tarasie stoją kopie.
Wśród mozaik w lunetach ta nad portalem św. Alipiusza, po lewej, jest jedyną, która przetrwała z XIII wieku: pokazuje ciało świętego wnoszone do kościoła, z bazyliką taką, jaką była wtedy.
W środku kopuły, sklepienia i wysokie ściany pokrywają mozaiki na złotym tle, odnawiane i poprawiane przez osiem stuleci. Niektóre powstały według rysunków Tycjana, Tintoretta i Paola Uccella. Posadzka faluje od intarsjowanych marmurów ze zwierzętami i figurami geometrycznymi, częściowo z XII wieku.
Na ołtarzu głównym, pod którym spoczywa święty, stoi Pala d'Oro, antepedium z bizantyjskich emalii na złoconym srebrze, zamówione w Konstantynopolu w 1102 roku. Przed prezbiterium gotycka przegroda z 1394 roku podtrzymuje wielki Krucyfiks i Dwunastu Apostołów.
W prawej nawie cykl z XIII wieku opowiada o wykradzeniu świętego, a wśród napisów pojawia się nawet arabskie słowo «kanzir», czyli świnia.
Bazylika była kościołem doży aż do upadku Republiki. Katedrą stała się dopiero w 1807 roku, z napoleońskiego dekretu: wcześniej była nią San Pietro di Castello.
Pod ołtarzem głównym od 1835 roku spoczywają relikwie świętego, wcześniej w krypcie. Cyborium nad nim wspierają cztery kolumny z rzeźbionymi scenami z życia Chrystusa i Marii. Także układ budowli służy ceremonii: oś podłużna jest nieco dłuższa od innych, by mogły przechodzić państwowe procesje.
Na rogu Skarbca, obok Porta della Carta Pałacu Dożów, wmurowana jest grupa Tetrarchów, czterech rzymskich cesarzy w uścisku, wyrzeźbionych w czerwonym porfirze: kolejny łup z Konstantynopola.
Koniecznie zobacz
• Konie św. Marka.
• Pala d'Oro.
• Mozaiki z wykradzeniem ciała.
• Posadzkę z intarsjami.
Czy wiesz, że…?
• Cztery konie to jedyna kwadryga ze starożytności klasycznej, która dotrwała do naszych czasów.
• Wysokie zewnętrzne kopuły to drewniane czasze pokryte ołowiem, zbudowane nad prawdziwymi, niższymi kopułami.
Ciało ewangelisty, według tradycji, przybyło z egipskiej Aleksandrii około roku 828: dwóch weneckich kupców miało je ukryć pod ładunkiem wieprzowiny, której muzułmańscy strażnicy nie chcieli dotykać. Na relikwie Wenecja zbudowała kościół obok pałacu doży.
Dzisiejszy to trzeci z kolei. Wzorem był kościół Dwunastu Apostołów w Konstantynopolu: plan krzyża greckiego i pięć kopuł. Ściany są cienkie, żeby nie obciążać niestabilnego gruntu laguny.
Na fasadzie cztery brązowe konie nad głównym portalem należą do łupów IV krucjaty, podobnie jak wiele kolumn i kolorowych marmurów. Oryginały są dziś bezpieczne w muzeum bazyliki. Na tarasie stoją kopie.
Wśród mozaik w lunetach ta nad portalem św. Alipiusza, po lewej, jest jedyną, która przetrwała z XIII wieku: pokazuje ciało świętego wnoszone do kościoła, z bazyliką taką, jaką była wtedy.
W środku kopuły, sklepienia i wysokie ściany pokrywają mozaiki na złotym tle, odnawiane i poprawiane przez osiem stuleci. Niektóre powstały według rysunków Tycjana, Tintoretta i Paola Uccella. Posadzka faluje od intarsjowanych marmurów ze zwierzętami i figurami geometrycznymi, częściowo z XII wieku.
Na ołtarzu głównym, pod którym spoczywa święty, stoi Pala d'Oro, antepedium z bizantyjskich emalii na złoconym srebrze, zamówione w Konstantynopolu w 1102 roku. Przed prezbiterium gotycka przegroda z 1394 roku podtrzymuje wielki Krucyfiks i Dwunastu Apostołów.
W prawej nawie cykl z XIII wieku opowiada o wykradzeniu świętego, a wśród napisów pojawia się nawet arabskie słowo «kanzir», czyli świnia.
Bazylika była kościołem doży aż do upadku Republiki. Katedrą stała się dopiero w 1807 roku, z napoleońskiego dekretu: wcześniej była nią San Pietro di Castello.
Pod ołtarzem głównym od 1835 roku spoczywają relikwie świętego, wcześniej w krypcie. Cyborium nad nim wspierają cztery kolumny z rzeźbionymi scenami z życia Chrystusa i Marii. Także układ budowli służy ceremonii: oś podłużna jest nieco dłuższa od innych, by mogły przechodzić państwowe procesje.
Na rogu Skarbca, obok Porta della Carta Pałacu Dożów, wmurowana jest grupa Tetrarchów, czterech rzymskich cesarzy w uścisku, wyrzeźbionych w czerwonym porfirze: kolejny łup z Konstantynopola.
Koniecznie zobacz
• Konie św. Marka.
• Pala d'Oro.
• Mozaiki z wykradzeniem ciała.
• Posadzkę z intarsjami.
Czy wiesz, że…?
• Cztery konie to jedyna kwadryga ze starożytności klasycznej, która dotrwała do naszych czasów.
• Wysokie zewnętrzne kopuły to drewniane czasze pokryte ołowiem, zbudowane nad prawdziwymi, niższymi kopułami.