Wyspa Torcello

Wyspa Torcello

Fondamenta dei Borgognoni. (Otwórz mapę)

Opis

Wyspa Torcello to cicha wyspa północnej laguny, tuż na północ od Burano, gdzie dziś mieszka garstka mieszkańców, a zostały dwa bizantyjskie kościoły: mozaika Sądu Ostatecznego i atmosfera zaginionego miasta. Zanim Wenecja stała się Wenecją, było tu jedno z najważniejszych miast laguny.

Zamieszkana już w czasach rzymskich, wyspa odżyła w VII wieku, gdy Bizantyjczycy uczynili z niej przyczółek przeciw Longobardom. Według spornego napisu katedrę założono w 639 roku, a biskup Altino przeniósł tu swoją siedzibę.

Torcello miało biskupa, szlachtę i dwie rady rządzące, większą i mniejszą. Przez wieki, do XIV wieku, było głównym ośrodkiem wyrobu wełny w Księstwie Weneckim. Wraz z pobliskimi wyspami było przyczółkiem weneckiego handlu na Adriatyku. Już w VII wieku miało także warsztat szklarski.

Od XV wieku nadeszły bagna, niezdrowe powietrze i zarazy. Budynki popadły w ruinę, a Wenecjanie i mieszkańcy Murano przyjeżdżali, by zabierać marmury: w 1429 roku doża Foscari musiał nakazać, by przestali. W 1822 roku ludność spadła do osiemdziesięciu osób, «wszystkich winiarzy».

Bazylika Santa Maria Assunta otrzymała dzisiejszy kształt około roku tysięcznego. Ma wielkie okna z okiennicami z kamiennych płyt, a w środku, na ścianie wejściowej, olbrzymią bizantyjską mozaikę Sądu Ostatecznego, z Madonną orantką u dołu.

Obok stoi Santa Fosca, z XII wieku: plan krzyża greckiego, bardzo rzadki, i portyk z marmurowymi kolumnami. Kościoły na planie krzyża greckiego świadczą o kulturowej dominacji Bizancjum, której Wenecja doświadczyła między IX a XII wiekiem.

Na placu przed obydwoma kościołami, obok Pałacu Podestà, w którym mieści się muzeum, stoi tzw. tron Attyli, a prawdopodobniej krzesło urzędników. Most Diabła, na wewnętrznym kanale, nie ma balustrad, tak jak dawniej wszystkie mosty weneckie.

Parafię zlikwidowano w 1986 roku, bo mieszkańców było za mało. Do Torcello dopływa się łodzią z Burano, a jego kościoły wciąż są sercem wyspy.